.svg)
ورود جنگنده سوخو-۵۷ به منطقه خاورمیانه
وزیر صنعت و تجارت روسیه از امضای قراردادهایی برای صادرات جنگنده نسل پنجم سوخو ۵۷ در خاورمیانه خبر داده؛ خبری که بلافاصله موجی از گمانهزنیها درباره مشتریان احتمالی این جنگنده پیشرفته به راه انداخته است.
تایید رسمی قراردادها
آلیکانوف در سخنان خود با اشاره به استقبال کشورها از این جنگنده گفت که «علاقه قابلتوجهی وجود دارد و برخی قراردادها نیز امضا شدهاند»، اما از ارائه نام کشورها یا تعداد هواپیماهای فروختهشده خودداری کرد. او همچنین به رونمایی اخیر از نسخه صادراتی Su-۵۷E اشاره کرد و آن را یکی از برترین جنگندههای حال حاضر جهان دانست؛ جنگندهای که به گفته او، توانمندیهایش در شرایط واقعی نبرد نیز به اثبات رسیده است.
اظهارات وزیر صنعت روسیه در شرایطی مطرح میشود که بازار تسلیحاتی خاورمیانه طی دهههای اخیر دستخوش تحولات عمیق سیاسی و امنیتی شده است. کشورهایی مانند سوریه و عراق که در دوران جنگ سرد از مشتریان اصلی تسلیحات روسی بودند، پس از مداخلات نظامی غرب ثبات سیاسی خود را از دست دادهاند. یمن نیز که زمانی در مقیاسی محدود با روسیه همکاری نظامی داشت، از سال ۲۰۱۱ درگیر بحران دائمی بوده است.
در این میان، تنها کشور عربی بزرگ خارج از مدار نفوذ غرب که ثبات خود را حفظ کرده، الجزایر است؛ کشوری که اخیرا عملیاتی شدن جنگندههای سوخو ۵۷ در نیروی هوایی آن تایید شده است.
انتشار نخستین تصاویر از سوخو ۵۷های عملیاتی در نیروی هوایی الجزایر، همزمان با سخنان آلیکانوف، به گمانهزنیها جهت مشخصتری داده است. تحویل این جنگندهها در ماه نوامبر تأیید شده بود و اکنون به نظر میرسد الجزایر به اولین کاربر خارجی عملیاتی این هواپیما تبدیل شده است. در مقابل، کشورهایی مانند لیبی و سودان به دلیل بیثباتی ناشی از مداخلات سیاسی و نظامی غرب، عملا از فهرست مشتریان بالقوه کنار رفتهاند.
روسیه در سالهای گذشته تلاش کرده بود که به بازار کشورهای همسو با غرب از جمله امارات متحده عربی وارد شود؛ اما فشارهای سیاسی و امنیتی غرب مانع از تحقق این هدف شد. مصر هم که پس از سال ۲۰۱۳ سیاستی نسبتا متوازن در پیش گرفت، همواره در خرید جنگندههای پیشرفته روسی با مانع مواجه بوده است. تهدید به تحریمهای آمریکا باعث شد تا قاهره قرارداد خرید سوخو ۳۵ را لغو کند و این موضوع، محدودیتهای جدی پیشروی صادرات جنگندههای روسی را آشکار ساخت.
ایران؛ یکی از گزینههای جدی
در میان تمامی گزینهها، ایران به عنوان یکی از محتملترین مشتریان سوخو ۵۷ مطرح میشود. اسناد لورفته از دولت روسیه در اواخر سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که مسکو همزمان با تحویل سوخو ۳۵ به الجزایر، برنامهای برای ارسال ۴۸ فروند سوخو ۳۵ به ایران و ۶ فروند به اتیوپی در نظر داشته است.
نیروی هوایی ایران همچنان متکی به ناوگانی متشکل از جنگندههایی نظیر F-۴ و F-۵، است. این وضعیت، ظرفیت بالایی برای جذب جنگندههای مدرن روسی بهویژه ترکیب سوخو ۳۵ و سوخو ۵۷ ایجاد کرده است.
با توجه به زمان تحویل کوتاهتر و پیچیدگی کمتر سوخو ۳۵، کاملا محتمل است که این جنگنده در کوتاهمدت نقش اصلی را در تقویت توان هوایی ایران ایفا کند، در حالی که سوخو ۵۷ به عنوان مکملی پیشرفتهتر، برای ماموریتهای حساستر در نظر گرفته شود. فوریت تهدیدات امنیتی باعث میشود تا انتخاب گزینهای سریعتر و عملیتر، حتی در صورت ترجیح اولیه سوخو ۵۷، منطقی به نظر برسد.
تغییر توازن قدرت هوایی در منطقه
هرگونه فروش گسترده سوخو ۵۷ میتواند موازنه قدرت هوایی در خاورمیانه را به طور جدی دگرگون کند. در حال حاضر، اسرائیل تنها دارنده جنگندههای نسل پنجم در منطقه است و الجزایر نیز چنین جایگاهی را در آفریقا دارد. این در حالی است که جنگندههای F-۳۵I اسرائیلی به دلیل نبود نرمافزار «بلاک ۴»، هنوز آمادگی کامل برای نبردهای با شدت بالا ندارند.
در چنین شرایطی، استقرار یک ناوگان عملیاتی کامل از سوخو ۵۷ در اختیار ایران یا هر کشور دیگری در خاورمیانه، میتواند برتری هوایی قابلتوجهی برای آن کشور ایجاد کند؛ به ویژه با توجه به اینکه این جنگنده تجربه رزمی گستردهتری در نبردهای مهم، از جمله در جبهه اوکراین داشته است.
در کنار تحولات خاورمیانه، مذاکرات روسیه و هند درباره تولید تحت لیسانس سوخو ۵۷ نیز به مراحل فنی پیشرفتهای رسیده است. منابع هندی از احتمال تجهیز اسکادرانهای خط مقدم این کشور به نسخههای بومیسازیشده این جنگنده خبر میدهند. انتظار میرود هند بزرگترین مشتری خارجی سوخو ۵۷ باشد، در حالی که کشورهایی مانند ویتنام و کره شمالی نیز به عنوان مشتریان بالقوه مطرح هستند.
ارسال نظر