زنگ خطر جمعیت: کاهش میلیونی جمعیت جوانان

به گزارش پارسینه به نقل از تسنیم، آمارهای مرکز آمار ایران نشان می‌دهد جمعیت جوانان 15 تا 34 سال کشور که در سال 1396 بیش از 28 میلیون نفر برآورد شده بود، پس از تجربه یک دوره نوسان، در سال 1404 به حدود 24 میلیون نفر کاهش یافته است؛ روندی که بیانگر افت تدریجی وزن جمعیتی جوانان در ساختار جمعیتی کشور است.

البته بررسی جزئی‌تر داده‌ها نشان می‌دهد که در حدفاصل سال‌های 1397 تا 1400، جمعیت جوانان کشور به‌خلاف روند کلی، مسیر افزایشی را طی کرده و حتی در سال 1400 به بیش از 30 میلیون نفر نیز رسیده است، اما از سال 1401 به بعد، این شاخص بار دیگر وارد مسیر نزولی شده و کاهش آن تا سال 1404 تداوم یافته است.

کاهش بیکاری جوانان همزمان با افت مشارکت اقتصادی

در حوزه بازار کار، داده‌های رسمی بیانگر کاهش نرخ بیکاری جوانان 18 تا 35 سال طی سال‌های اخیر است؛ به‌گونه‌ای که نرخ بیکاری این گروه سنی از حدود 20 درصد در سال 1396 به حدود 14 درصد در تابستان 1404 کاهش یافته است که در نگاه نخست می‌تواند نشانه‌ای از بهبود وضعیت اشتغال جوانان تلقی شود.

با این حال، این کاهش بیکاری همزمان با افت نرخ مشارکت اقتصادی جوانان رخ داده است. بر اساس آمارها، نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت 18 تا 35 سال و بیشتر، از سال 1398 تاکنون روندی کاهشی داشته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخشی از کاهش بیکاری نه از محل ایجاد شغل پایدار، بلکه به‌دلیل خروج جوانان از بازار کار یا ناامیدی از یافتن شغل رقم خورده است.

بررسی ترکیب اشتغال جوانان نیز حاکی از تمرکز قابل‌توجه این گروه سنی در بخش خدمات است. در زمان حاضر حدود 50 درصد از شاغلان 18 تا 35 سال در بخش خدمات فعالیت می‌کنند، در حالی که سهم بخش صنعت حدود 35 درصد و سهم بخش کشاورزی نزدیک به 10 درصد برآورد می‌شود؛ ترکیبی که از غلبه مشاغل خدماتی، عمدتاً با سطح بالاتری از ناپایداری شغلی، در اشتغال جوانان حکایت دارد.